Pierwsza pomoc: resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Gdy jesteśmy świadkami niebezpiecznego zdarzenia lub wypadku mamy obowiązek udzielenia pomocy, osobie, której zdrowie lub życie jest zagrożone. Ten wymóg nakładają na nas przepisy.

Kobieta ratuje mężczyznę, napis utrata przytomności.

Pamiętaj, widząc wypadek, nie możesz przejść obok niego obojętnie, nawet jeśli w nim nie uczestniczyłeś. Znajomość zasad pierwszej pomocy jest niezwykle istotna, ponieważ czas odgrywa kluczową rolę. Właściwe reakcje mogą być decydujące dla ratowania życia lub zdrowia osób znajdujących się w niebezpieczeństwie. Dziś przyjrzyjmy się więc krok po kroku, jak postępować w sytuacjach awaryjnych, jakimi są zatrzymanie oddechu oraz akcji serca, które mogą mieć miejsce w samochodzie czy w pociągu. 

1. Ocena sytuacji

Oceń stan poszkodowanego, delikatnie potrząśnij za ramiona i głośno zapytaj: „Czy wszystko w porządku?"

Jeżeli reaguje:

  • Zostaw poszkodowanego w pozycji, w której go zastałeś, o ile nie zagraża mu żadne niebezpieczeństwo np. potencjalnie nadjeżdżający pociąg. Jeśli jest inaczej – koniecznie ewakuuj poszkodowanego i siebie z torów!
  • Dowiedz się jak najwięcej o stanie poszkodowanego i wezwij pomoc, jeśli będzie potrzebna.
  • Regularnie oceniaj jego stan. Jeśli poszkodowany reaguje (odpowiada, rusza się), monitoruj go i czekaj na przybycie służb medycznych.

Jeżeli nie reaguje:

  • Głośno zawołaj o pomoc (nawet gdy nikogo nie widzisz – wołaj, jeśli kogoś zauważysz, wskaż palcem i powiedź: „Proszę tu zostać. Będzie mi Pan/Pani potrzebny(a).”
  • Jeśli nie ma odpowiedzi – załóż, że poszkodowany jest nieprzytomny.

2. Sprawdzenie oddechu

Połóż poszkodowanego na plecach na płaskiej powierzchni – koniecznie poza torami, co najmniej metr od nich. Odsłoń twarz poszkodowanego, udrożniając drogi oddechowe. Zgodnie z zasadą „widzę, słyszę, czuję” oceń prawidłowość oddechu:

  • wzrokiem oceń ruchy klatki piersiowej;
  • nasłuchuj przy ustach poszkodowanego szmerów oddechowych;
  • staraj się wyczuć ruch powietrza na swoim policzku.

W pierwszych minutach po zatrzymaniu krążenia poszkodowany może słabo oddychać lub wykonywać głośne, pojedyncze westchnięcia. Nie należy ich mylić z prawidłowym oddechem. Na ocenę oddechu przeznacz dokładnie 10 sekund.

Jeśli oddech jest prawidłowy:

  • monitoruj stan poszkodowanego;
  • wyślij kogoś lub sam udaj się po pomoc (zadzwoń na numer alarmowy 112);
  • regularnie oceniaj oddech.

Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości czy oddech jest prawidłowy, działaj tak, jakby był nieprawidłowy.[1]

3. AED

Jeśli wiesz, że w pobliżu znajduje się AED (automatyczny defibrylator zewnętrzny, ang. automated external defibrillator) wyślij kogoś aby go przyniósł. Jeżeli jesteś sam pozostań z poszkodowanym i w razie potrzeby rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).

Postępuj zgodnie z poleceniami głosowymi i wizualnymi defibrylatora. Podczas podłączania i używania AED należy kontynuować RKO, minimalizując przerwy w uciśnięciach klatki piersiowej.

4. Jeżeli poszkodowany nie reaguje i nie oddycha

Podejmij resuscytację krążeniowo-oddechową:

  • uklęknij obok poszkodowanego;
  • ułóż nadgarstek jednej ręki na środku klatki piersiowej poszkodowanego;
  • ułóż nadgarstek drugiej ręki na już położonym;
  • spleć palce obu dłoni i upewnij się, że nie będziesz wywierać nacisku na żebra poszkodowanego; nie uciskaj nadbrzusza ani dolnego końca mostka;
  • pochyl się nad poszkodowanym, wyprostowane ramiona ustaw prostopadle do mostka i uciskaj na głębokość 4-5 cm;
  • po każdym uciśnięciu zwolnij nacisk na klatkę piersiową, nie odrywając dłoni od mostka; powtarzaj uciśnięcia z częstotliwością 100/min (nieco mniej niż 2 uciśnięcia/s);
  • okres uciskania i zwalniania nacisku (relaksacji) mostka powinien być taki sam;
  • po wykonaniu 30 uciśnięć klatki piersiowej udrożnij drogi oddechowe, odginając głowę i unosząc żuchwę;
  • zaciśnij skrzydełka nosa, używając palca wskazującego i kciuka ręki umieszczonej na czole poszkodowanego;
  • pozostaw usta delikatnie otwarte, jednocześnie utrzymując uniesienie żuchwy;
  • weź normalny wdech i obejmij szczelnie usta poszkodowanego swoimi ustami, upewniając się, że nie ma „przecieku” powietrza;
  • wdmuchuj powoli powietrze do ust poszkodowanego przez około 1 sekundę (tak jak przy normalnym oddychaniu), obserwując jednocześnie czy klatka piersiowa się unosi, dopiero taki oddech ratowniczy jest efektywny;
  • utrzymując odgięcie głowy i uniesienie żuchwy, odsuń swoje usta od ust poszkodowanego i obserwuj czy podczas wydechu opada jego klatka piersiowa;
  • jeszcze raz nabierz powietrza i wdmuchnij do ust poszkodowanego, dążąc do wykonania dwóch skutecznych oddechów ratowniczych;
  • następnie ponownie ułóż ręce w prawidłowej pozycji na mostku i wykonaj kolejnych 30 uciśnięć klatki piersiowej;

5. Kontynuacja RKO

Kontynuuj sekwencję 30 uciśnięć i 2 oddechów, do momentu powrotu spontanicznego krążenia lub przybycia służb medycznych. Podczas RKO zmieniaj się z innymi ratownikami.

#ŻółtaNaklejkaPLK ratuje życie

W przypadku zdarzenia na przejeździe i konieczności wezwania pomocy na przejeździe kolejowo-drogowym odszukaj Żółtą Naklejkę PLK. Znajduje się ona zawsze na obudowie napędu rogatkowego lub na krzyżu św. Andrzeja od strony torów. Zadzwoń na telefon alarmowy 112, podaj operatorowi numer przejazdu i powiedz co się stało. Cały opis jak zgłaszać zdarzenia na przejazdach znajdziesz w artykule Co robić, gdy jesteś świadkiem zdarzenia na przejeździe?

Pamiętaj o zachowaniu ostrożności i trosce o bezpieczeństwo zarówno swoje, jak i innych uczestników ruchu. #ŻółtaNaklejkaPLK oraz umiejętność reakcji w sytuacjach awaryjnych są kluczowe w podejmowaniu decyzji dotyczących bezpieczeństwa, życia i zdrowia. Stając się Ambasadorką lub Ambasadorem Bezpieczeństwa, dołączasz do społeczności osób rozsądnych i wrażliwych.

Autor opracowania nie ponosi odpowiedzialności za błędy wynikające ze złej interpretacji materiałów oraz za efekty zastosowania w praktyce informacji przedstawionych w niniejszym opracowaniu.

 


[1]www.gov.pl/attachment/9995a47c-276f-4ab6-ad51-8cfd34a6892f